Contignü prinzipal

Riva del Garda 2002

La secunda roda de sentades vëgn stlüta jö dala incuntada de Riva del Garda, olache al vëgn tignì ai 29 de mà dl 2002 la sesta sentada deboriada di trëi consëis legislatifs, metüda a jì por le secundo iade dal Consëi dla Provinzia autonoma de Trënt.
Les propostes de moziun lasciades pro por gnì tratades dala comisciun interregionala che s'â incuntè ai 3 d'aurì dl 2002 é 28, de chëstes nen él 6 che reverda "l'Europa, les relaziuns sura i confins fora y les mendranzes", 7 "l'ambiënt, i raiuns da munt y l'agricoltöra", 3 "les comunicaziuns y i trasporc", 6 "la economia, la ocupaziun y le turism" y laprò ciamò 6 "la cultura, la istruziun y le sozial".
De chëstes 28 propostes de moziun nen vëgnel indere ma tratè 6 indortöra, deperpo che chëres che reverda le secundo grup, chël ô dì "l'ambiënt, i raiuns da munt y l'agricoltöra" ne va nia sura la discusciun fora. Dötes les atres ne vëgn gnanca tratades, porvia che la sentada vëgn stlüta jö massa adora.
Ci él pa sozedü? Deperpo che al gnô tratè la proposta de moziun n. 6 "Conzesciun, por rajuns de carater umanitar, dla grazia ales porsones condanades porvia di atentac di agn '60 te Südtirol", portada dant dai aconsiadus Klotz y Pöder y lasciada pro dala comisciun interregionala ala trataziun tla sentada deboriada cun n valgönes mudaziuns, adora la maioranza di aconsiadus dl Consëi dla Provinzia autonoma de Trënt por le pröm iade la poscibilité, preodüda dal regolamënt, de lité vigni consëi legislatif despartì, cun le resultat che la proposta de moziun vëgn - tres chësta litaziun despartida - refodada a maioranza. Aladô dl regolamënt mëss la proposta porchël gnì aratada refodada dala sentada deboriada zënza che le Consëi dla Provinzia autonoma de Balsan o le consëi legislatif dl Tirol pois dì fora süa minunga sön chësc.
Chësc resultat dla lîta nia aspetè (por le pröm iade à la sentada deboriada refodè na proposta che la comisciun interregionala â lascè pro por gnì tratada y dantadöt na proposta sön n argomënt tan borjënt y zite sciöche chël dla conzesciun dla grazia ai conesciüs ativisc südtirolesc) pësa dassënn sön le decurs di laûrs. Atira do la protlamaziun dl resultat dla lîta arbandonëia i presentadus dla proposta de moziun, i aconsiadus Klotz y Pöder, sciöche ince l'aconsiadù Leitner, le salf por protesta, ince n valgügn aconsiadus dla SVP va fora por se sentè adöm y tó na dezijiun de co jì inant. Intratan van inant te salf cina misdé cun la ejaminaziun dles propostes de moziun sön l'argomënt "ambiënt, raiun da munt y agricoltöra".
Domisdé, canche al vëgn indô davert la sentada sozédera: le mënagrup dla SVP Walter Baumgartner damana che la sentada vëgnes atira sospenüda, porvia che le resultat dla lîta sön la proposta de moziun n. 6 rapresentëia na ofenüda por la popolaziun de Südtirol y al va porchël debojëgn da tlarì sce al é bëgn ciamò dan man les fondamëntes por na bona colaboraziun. L'aconsiadù fej la proposta de cherdè ite danü la sentada deboriada di trëi consëis legislatifs tl tëmp de n ann por ejaminé i atri punc al ordinn dl dé sciöche ince por tratè danü, y chësc iade aprovè, la proposta de moziun n. 6.
Do la domanda dl aconsiadù Baumgartner, na ligna de intervënc en cunt de chësc y na picia incuntada danter i presidënc di consëis legislatifs, mët le presidënt en ciaria Cristofolini tla finada a litaziun la domanda sce jì ciamò inant cun i laûrs. Le resultat de chësta lîta, fata por vigni singul consëi legislatif despartì - sciöche al ê gnü damanè dal aconsiadù Baumgartner, é chël che al vëgn refodè cun dër n gran numer de usc contrares (ma 3 usc a bëgn) da pert dl Consëi dla Provinzia autonoma de Balsan da jì inant cun la sentada, chël ô dì cun i laûrs dla sentada deboriada. I laûrs vëgn porchël stlüc jö massa adora cun la comunicaziun che la comisciun interregionala po gnì cherdada ite da d'altonn por valuté le sozedü y tó la dezijiun de co jì inant.
Do avëi damanè les forzes politiches rapresentades te sü consëis, tol indere i trëi presidënc di consëis legislatifs la dezijiun de ne pié a man degöna scomenciadia por jì inant cun i laûrs dla sentada deboriada tratan la legislatöra, che é tl laûr da jì a piz sides te Tirol co tla regiun Trentin-Südtirol (setëmber 2003 tl Tirol y novëmber 2003 te Südtirol y tl Trentin), mo de cherdè ite plütosc na nöia sentada deboriada di trëi consëis legislatifs (cun de nöies propostes de moziun) tla legislatöra nöia y de ti surandè la organisaziun - aladô dla rotaziun fata fora - al Consëi dla Provinzia autonoma de Balsan. Chësta nöia sentada deboriada é gnüda fissada por le 22 de forà 2005 a Maran.