Contignü prinzipal

Funziun legislativa

La funziun prinzipala dl Consëi provinzial é la legislaziun. Cina ala mudaziun dla Costituziun Taliana fata cun la lege costituzionala dl 18 d'otober 2001, n. 3 se partî sö la competënza legislativa dla Provinzia autonoma de Balsan aladô de süa portada, te primara, secundara y terziara te materies dades dant avisa; dötes les atres materies ê competënza dl Stat. Sëgn é la situaziun invertida. Deperpo che al Stat é resservada na ligna de materies bëgn definida sciöche por ejëmpl la politica estera, la defenjiun, le sistem de valüta, la politica fiscala, l'ordinn publich y la segurëza, la iurisdiziun y d'atres, à la Provinzia le podëi d'ativité legislativa te dötes les atres materies. Pro la legislaziun mëss la Provinzia respetè la Costituziun Taliana, le dërt comunitar, les convenziuns internazionales y ince - te certes materies atribuides ala insciö tlamada legislaziun concurënta - se tignì ai prinzips stabilis cun lege statala. L'eserzize de chësta competënza legislativa se manifestëia dantadöt tl'ativité d'ejam y aprovaziun da pert dl Consëi provinzial di dessëgns de lege. L'iniziativa de lege ti speta a vigni aconsiadëssa y a vigni aconsiadù, ala Junta provinziala y al popul. Da n punt de odöda formal à düc trëi i sogec i medemi dërc de iniziativa de lege, deache portan ite n dessëgn de lege, metü adöm da na relaziun d'acompagnamënt y da n test partì sö te articui, mëti a jì la prozedöra complicada de formaziun de na lege provinziala. Les statistiches (nia ma chëres che reverda le Consëi provinzial, mo ince chëres en general) indere desmostra che al é plü saurì poscibl che n dessëgn de lege presentè dal Govern, te nosc caje dala Junta provinziala devëntes efetivamënter na lege che chi presentà dales aconsiadësses o dai aconsiadus o dal popul. Chësc depënd imprömadedöt dal fat che canche al vëgn tratè n dessëgn de lege tl plenum po le Govern se lascè de regola sön la maioranza, che va debojëgn por l'aprovaziun dla lege, y spo dal fat che l'elaboraziun de n dessëgn de lege mët gonot danfora conescënzes tecniches che la Junta provinziala normalmënter à por mirit de sües strotöres, mo che ti mancia sovënz ala singula aconsiadëssa o al singul aconsiadù. Te öna na materia é l'iniziativa de lege ma resservada ala Junta provinziala: sböc dl bilanz y dessëgns de lege finanziara po ma gnì portà ite da d'ara.
Vigni proposta de lege mëss gnì presentada ala presidënta o al presidënt dl Consëi che l'assegnëia spo por n'ejaminaziun ala comisciun legislativa competënta. Les comisciuns legislatives vëgn metüdes adöm tl mëteman de vigni legislatöra dal Consëi provinzial che stabilësc ince le numer y i raiuns de competënza sciöche ince le numer di mëmbri de vigni comisciun y passa spo ala lîta de chisc, tignin cunt dla consistënza di grups linguistics tl Consëi y, tan inant che al é poscibl, dles fraziuns.
Les comisciuns legislatives ejaminëia vigni dessëgn de lege che ti é gnü assegné tl tëmp de n terminn determiné portan eventualmënter tl test mudaziuns che vëgn aratades d'ütl. Do che i laûrs é gnüs stlüc jö mëna la presidënta o le presidënt dla comisciun le dessëgn de lege tl test aprovè dala comisciun indô zoruch ala presidënta o al presidënt dl Consëi adöm a na relaziun scrita. I mëmbri dla comisciun che n'à nia aprovè le dessëgn de lege po presentè na relaziun de mendranza.
Le dessëgn de lege vëgn metü spo dala presidënta o dal presidënt sön l'ordinn dl dé dl Consëi provinzial por n control definitif. Tl plenum dl Consëi, te na sentada ofiziala, vëgnel impröma tignì na discusciun generala sön le dessëgn de lege y spo de regola na debata y na litaziun sön vigni singul articul dl dessëgn de lege cun propostes de mudaziuns eventuales presentades dala Junta provinziala o dales aconsiadësses o dai aconsiadus. Do che düc i articui é gnüs aprovà vëgn le dessëgn de lege te süa totalité sotmetü a na litaziun finala socrëta.
Sce pro chësta litaziun vëgn le dessëgn de lege aprovè, vëgn la lege provinziala promulgada, zënza na revijiun prezedënta da pert dl Govern, dala Presidënta o dal Presidënt dla Provinzia y spo publicada tl Boletin Ofizial dla Regiun. Ater co sce al vëgn dant valch va la lege en forza le 15ejim dé do süa publicaziun. Tl tëmp de 60 dis po indere le Govern sciuré sö dan dala Curt Costituzionala la chestiun de costituzionalité dla lege provinziala. Chësc dërt à ince la Provinzia sce ara arata che na lege statala violëies les competënzes dla Provinzia.

Download - L Cunsëi provinziel - suraodüda